Türkiye’nin sıfır atık deneyimi COP31’e zemin hazırlıyor
Samed Ağırbaş, Türkiye’nin sıfır atık deneyiminin COP31’de iklim politikalarına katkı sunacağını, döngüsel ekonomi ve metan azaltımının öne çıkacağını belirtti.
Türkiye’nin ev sahipliğinde 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya’da gerçekleştirilecek COP31 öncesinde sıfır atık yaklaşımı, iklim gündeminin önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor. Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Türkiye’nin sıfır atık alanında son yıllarda oluşturduğu birikimin zirve sürecine güçlü bir temel sunduğunu ifade etti.
Anadolu Ajansı’nın “COP31’de Öncelikli Alanlar” dosyası kapsamında değerlendirmelerde bulunan Ağırbaş, sıfır atığın artık yalnızca teknik bir atık yönetimi modeli olarak görülmediğini belirtti. Ağırbaş’a göre konu, doğrudan iklim politikalarının temel unsurlarından biri haline geldi. Türkiye’de 2017 yılında Emine Erdoğan’ın liderliğinde başlatılan Sıfır Atık Hareketi’nin, COP31 sürecinde uluslararası alanda paylaşılabilecek kapsamlı bir deneyim ortaya koyduğunu söyledi.
Sıfır atık iklim gündeminde daha merkezi bir konuma taşınıyor
Geçmiş COP toplantılarında atık meselesinin yeterince görünür olmadığını belirten Ağırbaş, Antalya’daki zirveyle birlikte bu başlığın iklim politikalarında daha merkezi bir yer edineceğini kaydetti. “COP31’de sıfır atık artık iklim ajandasının ana maddelerinin başında geliyor. Bu bağlamda COP31 sıfır atık için bir dönüm noktası olacak” diyen Ağırbaş, zirvede metan emisyonlarının azaltılması ve döngüsel ekonomi konularında çalışmalar yürütüleceğini aktardı.
Atıkların metan emisyonlarındaki artışta önemli bir paya sahip olduğuna dikkat çeken Ağırbaş, iklim hedeflerine ulaşılması için atık yönetiminin çevre politikalarından ayrı değerlendirilemeyeceğini vurguladı.
Plastik kirliliği için tüm paydaşlara iş birliği çağrısı
COP31 gündeminde plastik kirliliğinin de öne çıkacağını belirten Ağırbaş, çözümün yalnızca kamu kurumlarının sorumluluğunda olmadığını söyledi. Plastik üreticileri, sektör temsilcileri, bankalar, yerel topluluklar ve diğer paydaşların ortak hareket etmesi gerektiğini ifade eden Ağırbaş, yasaklar yerine toplumsal bilinç ve uzlaşı temelinde politikalar geliştirilmesi çağrısında bulundu.
Türkiye’nin plastik kullanımını azaltmanın yanı sıra doğada daha kolay çözünebilen alternatif ürünlerin geliştirilmesinde de öncü olabileceğini belirten Ağırbaş, bu amaçla çalışma grupları oluşturduklarını bildirdi.
Sıfır atık yaklaşımının yalnızca geri dönüşümden ibaret olmadığını vurgulayan Ağırbaş, en etkili çözümün atığın kaynağında oluşmasını önlemek olduğunu dile getirdi. Geri dönüşümün gerekli olduğunu ancak önceliğin atık üretimini azaltmak olması gerektiğini söyledi.
Geri dönüşüm oranı yüzde 10’lardan yüzde 30’lara yükseldi
Türkiye’nin sıfır atık alanında önemli bir dönüşüm geçirdiğini belirten Ağırbaş, 2017’den bu yana geri dönüşüm oranlarında kayda değer artış yaşandığını aktardı. Ağırbaş, Emine Erdoğan’ın liderliğinde başlatılan hareketle birlikte Türkiye’de yüzde 10’lar seviyesinde olan geri dönüşüm oranının yüzde 30’lara ulaştığını ifade etti.
COP31 sonrasına ilişkin hazırlıkların da sürdüğünü belirten Ağırbaş, Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa’da düzenlenecek COP32 öncesinde bu ülkeyle iş birliği anlaşmaları yaptıklarını ve görev alacak personele eğitim verdiklerini söyledi.
COP31 için dijital koordinasyon merkezi oluşturuldu
COP31 kapsamında alınacak kararların sahada uygulanmasını ve kalıcı hale gelmesini desteklemek amacıyla Dijital Koordinasyon Merkezi kurulduğunu açıklayan Ağırbaş, merkeze 1000’den fazla kurumun başvurduğunu bildirdi. Ekiplerin başvuru sahipleriyle birebir görüştüğünü belirten Ağırbaş, bu görüşmeler üzerinden sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirildiğini kaydetti.
Önceki COP toplantılarında alınan kararların uygulamaya geçirilmesinde sıkıntılar yaşandığını ifade eden Ağırbaş, yaklaşık 31 yıllık dönemde 70’ten fazla karar alınmasına rağmen bunların sınırlı bölümünün sahaya yansıdığını söyledi. Karar süreçlerine vatandaşların dahil edilmesi ve toplumsal sahiplenmenin artırılması halinde uygulama kapasitesinin güçleneceğini belirtti.
Sıfır Atık Vakfı’nın Birleşmiş Milletler ile iş birliği içinde COP31 kapsamında yerel yönetimlere yönelik panel ve oturumlar düzenleyeceğini aktaran Ağırbaş, belediye başkanlarıyla küresel atık yönetimi konusunda görüş alışverişinde bulunulacağını ifade etti. Zirvede döngüsellik alanında farklı modellerin açıklanacağını belirten Ağırbaş, uluslararası ölçekte uygulanabilecek çözüm önerilerinin de paylaşılacağını kaydetti.
