TCMB’den enerji fiyatları ve enflasyon uyarısı geldi
TCMB, jeopolitik risklerin enerji fiyatları ve enflasyon üzerindeki baskıyı artırabileceğini açıkladı; sıkı para politikası fiyat istikrarına kadar sürecek.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 10 Eylül tarihli Para Politikası Kurulu toplantısının özetini yayımladı. Raporda, jeopolitik belirsizliklerin enerji fiyatları başta olmak üzere tedarik zincirleri ve taşımacılık maliyetleri üzerinden hem küresel hem de yurt içi enflasyon görünümünü etkilemeye devam ettiği belirtildi.
Enerji arzındaki gelişmelerin yanı sıra tedarik zincirleri ve taşıma maliyetlerindeki belirsizliğin süresi ile kapsamının, enerji fiyatlarının önümüzdeki dönemde izleyeceği seyri belirleyeceği ifade edildi. Olumsuz hava koşulları ve jeopolitik gelişmeler nedeniyle tarım emtia fiyatlarında yaşanan artışın da enflasyon ve beklentiler açısından ilave bir yukarı yönlü risk oluşturduğu kaydedildi.
Enflasyon ağustosta yüzde 31,51’e geriledi
Tüketici fiyat endeksi ağustosta aylık bazda yüzde 1,84 arttı. Yıllık enflasyon ise 0,24 puan düşerek yüzde 31,51 seviyesine indi. TCMB, ay içindeki fiyat artışlarında enerji kaleminin yanı sıra ulaştırma, eğitim ve haberleşme hizmetlerinin öne çıktığını bildirdi.
Enerji fiyatları ağustosta yüzde 5,46 yükseldi. Bu gelişmede, uluslararası petrol fiyatlarındaki artışın akaryakıt fiyatlarına yansıması etkili oldu. Hizmet grubunda ise eğitim, haberleşme ve ulaştırma kalemlerinde belirgin fiyat artışları görüldü.
Yıllık bazda hizmet enflasyonunun yaklaşık yüzde 40, mal enflasyonunun ise yüzde 26 seviyesinde seyrettiği belirtildi. Vakıf üniversitelerindeki ücretler ile harçlara ilişkin takvim değişikliklerinin ağustos enflasyonunu yaklaşık 0,25 puan artırdığı, bu etkinin eylülde mekanik olarak tersine dönebileceği ifade edildi.
Brent petrol eylülde 103 dolara yükseldi
Uluslararası emtia piyasalarında enerji ürünleri, tarımsal emtialar ve endüstriyel metallerin etkisiyle genel olarak yükseliş görüldü. Brent petrolün ağustos ayındaki ortalama fiyatı 91 dolar olurken, eylülün ilk 10 gününde bu ortalama 103 dolara çıktı.
TCMB, Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmelerin enerji fiyatlarındaki oynaklığı artırdığını, küresel navlun maliyetlerindeki olumsuz görünümün de sürdüğünü açıkladı. Rusya-Ukrayna gerilimi ile El Nino kaynaklı hava koşullarının; tahıl, şeker, kahve, kakao ve bitkisel yağ fiyatları üzerinde yukarı yönlü risk yaratabileceği değerlendirildi.
İç talepteki yavaşlama belirginleşti
Ekonomik aktiviteye ilişkin değerlendirmede, yılın ikinci çeyreğindeki büyümenin temel desteğinin hizmetler sektöründen geldiği belirtildi. Nihai yurt içi talep yıllık büyümeyi desteklemeyi sürdürürken, özel tüketim harcamalarının çeyreklik bazda gerilemesi iç talepteki ivme kaybının belirginleştiğine işaret etti.
Aynı dönemde mal ve hizmet ihracatı artarken ithalat geriledi. Böylece net ihracat büyümeye pozitif katkı sundu. Merkez Bankası, jeopolitik gelişmelerin cari açık üzerindeki etkisinin büyük ölçüde enerji fiyatlarının seyrine bağlı olacağını bildirdi.
Enflasyon beklentileri yakından izleniyor
Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçlarına göre 2026 yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 29,4’e, 2027 yıl sonu beklentisi ise yüzde 21,9’a yükseldi. Firmaların 12 ay sonrasına yönelik enflasyon beklentisi yüzde 32,8 olurken, hanehalkının beklentisi yüzde 45,6 olarak kaydedildi.
TCMB, beklentilerdeki görünümün ve fiyatlama davranışlarının dezenflasyon süreci açısından risk oluşturmaya devam ettiğini vurguladı. Para Politikası Kurulu, politika faizini yüzde 37’de sabit tutarken gecelik borç verme faizini yüzde 40, borçlanma faizini ise yüzde 35,5 seviyesinde korudu.
Toplantı özetinde, fiyat istikrarı sağlanıncaya kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşunun talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini destekleyeceği belirtildi. TCMB ayrıca enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma görülmesi halinde para politikası duruşunun daha da sıkılaştırılabileceği mesajını verdi.
