Küresel gıda fiyatları yaklaşık 4 yılın zirvesinde
Küresel gıda fiyatları ağustosta yüzde 1,9 artarak Kasım 2022’den bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Beş ana ürün grubunda da yükseliş görüldü.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) 4 Eylül’de açıkladığı verilere göre, küresel gıda fiyatları ağustos ayında belirgin biçimde yükseldi. Uluslararası gıda emtia fiyatlarını izleyen FAO Gıda Fiyat Endeksi, revize edilen temmuz ayı seviyesine kıyasla yüzde 1,9 artarak 133,3 puana çıktı.
Endeks, bu değerle Kasım 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaşırken geçen yılın ağustos ayındaki seviyeyi de yüzde 2,5 aştı. Tahıl, bitkisel yağ, şeker, et ve süt ürünlerinden oluşan beş temel gıda grubunun tamamında aylık bazda fiyat artışı kaydedildi.
Tahıl ve şeker fiyatlarında dikkat çeken yükseliş
Tahıl fiyatları ağustosta yüzde 2,2 yükselerek Mayıs 2024’ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Güçlü talebin yanı sıra başlıca üretim bölgelerindeki olumsuz hava koşulları ve Karadeniz üzerinden gerçekleştirilen ihracata ilişkin belirsizlikler, tahıl fiyatlarını destekledi.
En belirgin artışlardan biri şeker piyasasında görüldü. Reuters tarafından aktarılan verilere göre şeker fiyat endeksi aylık yüzde 11,9 yükselerek yaklaşık bir yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Brezilya’nın yanı sıra Avrupa ve Asya’daki üretim alanlarında hava koşullarının rekolteyi olumsuz etkileyebileceği beklentisi, fiyatların yükselmesinde etkili oldu.
Hava koşulları ve jeopolitik riskler arz endişesini artırdı
Avrupa’da etkili olan aşırı sıcaklar ve kuraklık, El Niño kaynaklı riskler ile Ukrayna ve İran’daki savaşların ticaret ve tedarik zincirleri üzerindeki baskısı, küresel gıda piyasalarındaki hareketliliği artırdı.
Karadeniz’de ticaretin aksama ihtimali de Rusya ve Ukrayna gibi önemli tahıl ihracatçılarından yapılacak sevkiyatlara yönelik kaygıları güçlendirdi. FAO Başekonomisti Maximo Torero, iklim kaynaklı şoklar, jeopolitik gerilimler ve ticaret lojistiğindeki bozulmaların aynı dönemde küresel gıda piyasalarını baskıladığını belirtti.
Endeksteki yükselişe rağmen fiyatlar henüz tarihi rekor düzeye ulaşmadı. FAO Gıda Fiyat Endeksi, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından Mart 2022’de gördüğü zirvenin yüzde 16,8 altında bulunuyor.
FAO ayrıca 2026 yılı küresel tahıl üretimi tahminini 3,4 milyon ton düşürerek 2,98 milyar tona revize etti.
