Masalların Çocuk Gelişimindeki Rolü ve Önemi

Saim Sakaoğlu, masalı, hayvanlar ve doğaüstü varlıkların yer aldığı, hayal gücüyle dolu bir anlatım tarzı olarak tanımlamaktadır. Masallar, dinleyicileri inandırabilen, sözlü bir anlatım biçimidir.

Masal kelimesinin kökeni Türkçe değildir; araştırmalar, bu terimin Habeşçe’deki “mesl” kelimesiyle bağlantılı olduğunu ortaya koymaktadır. İbranice, Aramice ve Arapça gibi diğer dillerde de benzer şekillerde kullanıldığı görülmektedir.

Masalların Çocuk Gelişimine Katkıları

Masallar, çocukların hayal gücünü besleyerek düşünce ufuklarını genişletir. Kelime dağarcığını zenginleştirir ve yeni kavramları öğrenmelerine yardımcı olurken, merak duygusunu da teşvik eder. Ayrıca, olaylar arasındaki neden-sonuç ilişkisini anlamalarına yardımcı olur ve korkularını aşmalarına olanak tanır. Masallar, çocukların özlemlerini ifade etmelerine ve karşılaştıkları zorluklara yaratıcı çözümler bulmalarına destek olur.

Bu anlatılar, çocukların kişilik gelişiminde önemli bir rol oynar ve kendilerini daha güvende hissetmelerine yardımcı olur. Geleceğe umutla bakmalarını sağlayarak sosyal hayata hazırlanmalarına katkıda bulunur ve görsel algılarını da geliştirir.

Modern eğitim sisteminin temel hedeflerinden biri, çocukların yaşamın anlamını kavramalarına yardımcı olmaktır. Çocuklar, “Ben nereden geldim?” veya “Doğum ve ölüm nedir?” gibi soyut kavramlarla ilgili sorulara yanıt bulmakta zorlanabilir. İşte masallar, bu tür karmaşık konuları ele alarak çocukların içsel sorunlarına ışık tutar ve bu soruların yanıtlarını bulmalarına yardımcı olur.

Masal kahramanları, iyi ve doğru olanı temsil ettikleri için çocuklar, bu karakterlere benzemek ister. Bu durum, onların kişisel gelişimlerine katkı sağlar.

Anne-babaların ve eğitimcilerin, çocuklara masal okuması ve anlatması, masal sevgisinin gelişmesine yardımcı olmalıdır. Masal dinleyen çocuklar, estetik bir zevk kazanır ve bu, kitap okuma alışkanlığına dönüşebilir.

Modern Masalın Ruhu

Gökten Düşen Masallar, çocukların psikolojik, sosyolojik ve bilişsel gelişimlerine katkıda bulunacak, estetik bir zevk kazandıracak bir eser olarak öne çıkmaktadır. Eser, Gökten İnen Merdiven, Masalcı Dede, Şehrin Üstündeki Bulut, Uçan Çocuk ve Yırtık Pantolon adlı beş masaldan oluşmaktadır. Akyüz, bu masallarda dostluk, vefa, açgözlülük gibi temaları işlerken, sözlü edebiyatın ve masal anlatıcılığının önemine de vurgu yapmaktadır.

Yazar, masalların sözlü anlatım geleneğini korurken, modern anlatım tekniklerini de kullanarak okuyucuya çok katmanlı bir masal dünyası sunmaktadır. Anlatımın canlılığı, çocukların masalları zihinde canlandırmalarına olanak tanırken, yazarın samimi ve kucaklayıcı üslubu, masalların çocuklarla kurduğu bağı güçlendirir. Akıcı cümle yapısı ve kelime seçimi, metni estetik bir boyuta taşır.

Gökten Düşen Masallar, sunduğu temalarla çocukların duygusal dünyasında yankı bulacak pedagojik bir yapı sunmaktadır. Soyut değerleri somut simgelerle birleştirerek hikâyeleştiren yazar, çocukların bilişsel gelişimine büyük katkı sağlar. Masallar, çocukların karmaşık duygularına yanıt bulmalarına yardımcı olurken, sosyal bağların önemini de vurgular.

Eserde Verilmek İstenen Temel Mesajlar

Sözlü edebiyatın binlerce yıllık birikimini yaşatmak, geçmişe karşı bir vefa borcu olmanın ötesinde, geleceğin zihin dünyasını inşa etmek açısından büyük bir sorumluluktur. Bu anlatı geleneğini modern çağın imkanlarıyla harmanlayarak sürdürmek, yeni nesillerin kültürel kökleriyle bağ kurmasına yardımcı olur. Masal anlatıcılığı geleneği, çocukların kelimelerin büyülü gücüyle tanışmasını sağlarken, toplumsal hafızanın canlı kalmasına da katkıda bulunur.

Sevgi, dönüştürücü bir güçtür. Sevginin olduğu yerde hoşgörü, yapıcı bir enerji ve anlayış yeşerir. Küçük eylemler, dünyayı daha yaşanabilir kılan büyük adımlardır. İnsan sosyal bir varlık olduğundan, sağlıklı bir gelişim için diğer insanlarla kurulan bağlar kritik öneme sahiptir. Yalnızlık, temel ihtiyaçları kısıtlarken, topluluk içinde olmak güven ve aidiyet duygusu kazandırır.

Modern insan, yalnızlık ve telaş içinde kaybolmuş durumdadır. Sürekli bir koşuşturma, ruhsal derinliği kaybettirirken, maddi başarı peşinde koşmak insanı kendi doğasından uzaklaştırmaktadır. Sonuç olarak, modern birey, içsel dinginliğini yitirmiş bir sürgün haline gelmiştir.

Gökten Düşen Masallar, 9-11 yaş grubundaki çocuklar için okunması gereken bir eser olarak dikkat çekmektedir.

“Zengin adam saatine bakmış ve telaşla kalkıp koşmaya başlamış. Yoksul çocuk, gözden kayboluncaya kadar zengin adamı seyretmiş. Yüzünde kocaman bir gülümseme varmış. Ne anne anlayabilmiş çocuğun yüzündeki bu gülümsemenin nedenini ne de baba.” (s. 63)

Keyifli okumalar dileriz…

Gökten Düşen Masallar

Eyyüp AKYÜZ

Resimleyen: Ahmet ALATAŞ

Türü: Masal

Yayınevi: Zarif Çocuk Yayınları

Basım Yeri ve Yılı: İstanbul-2021

Baskı Sayısı: 1. Baskı

Sayfa Sayısı: 63 s.