Yurt Dışı Turizm Harcamaları Gelirleri Üç Kat Aştı
Pandemi sonrası Türk vatandaşlarının yurt dışı turizm harcamaları, gelir artışını üç kat aştı. Detaylar haberimizde.
MERVE YİĞİTCAN
Türkiye, turizmdeki ziyaretçi ve ciro hedeflerine ulaşmaya çalışırken, harcama dengesinin bozulduğu gözlemleniyor. Yüksek enflasyon ve artan konaklama ile yeme-içme maliyetleri, tatilcilerin yurt dışına yönelmesine neden oldu. Bu durum, yurt dışı turizm harcamalarının artış hızının, turizm gelirlerini katlamasına yol açtı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, son yıllarda turizm giderleri, gelir artış hızını üç katına çıkarmış durumda. Pandemi sonrası seyahat kısıtlamalarının kaldırıldığı 2021 yılından 2025 yılı sonuna kadar, turizm gelirleri yüzde 112,6 artarak 30,3 milyar dolardan 64,4 milyar dolara ulaştı. Aynı dönemde, yurt dışına seyahat eden Türk vatandaşlarının harcamaları ise yüzde 335,8 artarak 2,2 milyar dolardan 9,6 milyar dolara yükseldi.
2026 yılının ikinci çeyrek verileri, giderlerin gelirlerden çok daha hızlı arttığını açıkça gösteriyor. Normalde turizm sezonunun güçlü başlaması beklenen bu çeyrekte, turizm gelirleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,73 oranında azalarak 15 milyar 655 milyon dolara geriledi. Ancak yurt dışı seyahat harcamaları, artış trendini sürdürerek yüzde 7,35 artışla 2 milyar 962 milyon dolara ulaştı. Bu rakam, Türkiye’nin turizm bilançosunda tüm zamanların en yüksek çeyreksel gider rekoru olarak kaydedildi. Gelirlerdeki düşüşe rağmen, giderlerdeki bu artış, Türkiye’nin turizmden elde ettiği net döviz kazancını olumsuz etkiledi. 2026’nın ikinci çeyreğinde net turizm geliri, geçen yılın aynı dönemindeki 13,33 milyar dolardan 12,69 milyar dolara düştü.
2021 yılında kazanılan her 100 dolarlık turizm gelirinin sadece 7,27 doları yurt dışı harcamalara giderken, 2025 yılı itibarıyla bu oran yüzde 14,90’a yükseldi. 2026 yılının ikinci çeyreğinde ise yurt dışı harcamaların turizm gelirine oranı rekor seviyeye ulaştı; her 100 dolardan neredeyse 19 doları yurtdışına transfer edildi.
Net Turizm Geliri Düşüşte
Yıllık verilere bakıldığında, pandemi sonrası hızlı toparlanma döneminde, 2021’de turizm gelirinin giderleri karşılama oranı yüzde 1375,7 iken, 2023’ten itibaren bu oran hızla düşerek 2025’te yüzde 671,2’ye geriledi. 2025 üçüncü çeyrek ile 2026 ikinci çeyreği arasındaki son 12 aylık verilere göre net turizm geliri 54,78 milyar dolarda sabit kalmaya başladı. Gelir artışının durakladığı, giderlerin ise yüksek kaldığı bu durum, turizmin cari açığın finansmanındaki etkisini zayıflatıyor.
Enflasyon Tatil Tercihlerini Değiştiriyor
Sektör temsilcileri, giderlerdeki hızlı artışın arkasında yurt içindeki konaklama, yeme-içme ve hizmet sektörlerindeki yüksek enflasyon olduğunu belirtiyor. Yurt içindeki tatil maliyetlerinin komşu ülkeler ve vizesiz destinasyonların maliyetlerini aşması, vatandaşların tatil tercihlerini de etkiledi.
2022 yılından bu yana yurt dışı seyahatlerdeki artış, hem giden kişi sayısında hem de harcama hacminde belirgin bir şekilde gözlemleniyor. 2022 yılında yurt dışını ziyaret eden vatandaş sayısı 7,27 milyon iken, 2023’te bu rakam 11 milyona, 2025’te ise yüzde 63,7 artışla 11,9 milyonun üzerine çıktı. 2026’nın ikinci çeyreğinde ise yurt dışına çıkan vatandaş sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16,5 artışla 3,43 milyon kişiye ulaştı. Yerli turistlerin bu hızlı artışına rağmen, Türkiye’ye gelen yabancı turist sayısında bir düşüş gözlemleniyor. 2022-2025 döneminde Türkiye’ye gelen ziyaretçi sayısı yüzde 24,4 artarak 51,37 milyondan 63,92 milyona yükselirken, bu artış hızı, vatandaş çıkışının gerisinde kaldı. 2026’nın ikinci çeyreğinde ise gelen ziyaretçi sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,1 gerileyerek 15,58 milyon kişiye düştü.
Vatandaşların Harcaması Yabancı Turistlere Yaklaştı
Kişi başı ortalama harcamalarda da dikkat çeken bir gelişim yaşanıyor. 2022 yılında Türkiye’ye gelen yabancı turistlerin kişi başı harcaması 971 dolar iken, yurt dışına çıkan vatandaşların harcaması 702 dolar seviyesindeydi. 2025 yılına gelindiğinde, yabancı turist harcaması 1008 dolara, vatandaş harcaması ise 807 dolara yükseldi. 2026’nın ikinci çeyreğinde ise yabancı turistlerin kişi başı harcaması 1005 dolar seviyesinde kalırken, yurt dışına giden vatandaşın ortalama harcaması 863 dolara ulaştı. Böylece, yurt dışına giden yerli turistlerin harcaması, Türkiye’ye gelen yabancı turistin harcamasının yüzde 85,9’una kadar yaklaşarak tüm zamanların en yüksek oranını gösterdi.
