Kadınlarda tütün kullanımı 17 yılda yüzde 35 arttı
Türkiye’de kadınlarda tütün kullanımı 17 yılda yüzde 35 artarak yüzde 20,6’ya çıktı. Bakanlık, dumansız hava sahası ve denetimleri sürdürüyor.
Türkiye’de 2008-2025 yılları arasındaki tütün ve tütün ürünü kullanımına ilişkin veriler, kadınlardaki artışı ortaya koydu. Sağlık Bakanlığı verileri ile Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2025 Türkiye Sağlık Araştırması sonuçlarına göre, 15 yaş ve üzerindeki erkeklerin yüzde 46’sı, kadınların ise yüzde 20,6’sı tütün ürünü kullanıyor.
Toplam tütün kullanım oranı 2008’de yüzde 31,2 iken 2025’te yüzde 33,2’ye çıktı. Aynı dönemde erkeklerdeki oran yüzde 47,9’dan yüzde 46’ya gerilerken, kadınlarda tütün kullanımı yüzde 15,2’den yüzde 20,6’ya yükseldi. Böylece kadınlardaki tütün kullanımı 17 yılda yüzde 35 arttı. Erkeklerde oran 2012’de yüzde 41,5, 2014’te ise yüzde 47,4 olarak kaydedilmişti.
Tütün kullanımı ciddi sağlık riskleri taşıyor
Tütün kullanımının dünyadaki kronik hastalıkların yaklaşık dörtte birinden, akciğer kanserlerinin ise yüzde 90’ından sorumlu olduğu belirtiliyor. Dünya genelinde her yıl yaklaşık 7 milyon kişi tütün kaynaklı nedenlerle yaşamını yitirirken, bu ölümlerin 1,6 milyonu pasif etkilenimden kaynaklanıyor.
Türkiye’de tütün nedeniyle her yıl yaklaşık 125 bin kişi hayatını kaybediyor. Bu sayının yaklaşık 25 binini pasif etkilenime bağlı ölümler oluşturuyor. 2024 verilerine göre tüm ölümlerin yüzde 67,3’ü; dolaşım sistemi hastalıkları, tümörler ve solunum sistemi hastalıkları gibi sigarayla doğrudan ilişkili nedenlerden meydana geldi.
Tütün dumanı, ürünü kullananların yanı sıra aynı ortamda bulunan çocukları, gençleri, aileleri ve çalışanları da etkiliyor. Pasif maruziyetin kalp ve damar hastalıkları, solunum sistemi rahatsızlıkları ve akciğer kanseri dahil olmak üzere çok sayıda ciddi sağlık sorunuyla bağlantılı olduğu ifade ediliyor.
Tütünle mücadele ekipleri sahada
Sağlık Bakanlığı tarafından tüm il ve ilçelerde görevlendirilen Tütünle Mücadele Timleri ile Mobil Sigara Bırakma Poliklinikleri, toplumsal farkındalığı artırmak ve sigarayı bırakmak isteyenleri sağlık çalışanlarıyla buluşturmak için çalışmalar yürütüyor.
1 Eylül 2025’te oluşturulan ekipler, bugüne kadar 1 milyondan fazla kişiye ulaşarak pasif etkilenimin zararları konusunda bilgilendirme yaptı. Sigarayı bırakmak isteyen vatandaşlara mobil polikliniklerde danışmanlık hizmeti de sunuldu.
İller arasında çapraz denetim uygulanıyor
Toplumun tamamını, özellikle de tütün ürünü kullanmayanları korumayı amaçlayan Dumansız Hava Sahası uygulaması kapsamında rehberlik, bilgilendirme, farkındalık ve denetim faaliyetleri devam ediyor.
Uygulamalarda birlik sağlanması ve denetimlerin etkinliğinin artırılması amacıyla iller arasındaki iş birliği güçlendirilerek çapraz denetimler başlatıldı. Ekipler sahada vatandaşlara pasif etkilenimin zararlarını ve dumansız ortamların önemini anlatıyor; gelen bildirimleri değerlendirerek gerekli müdahalelerde bulunuyor.
Çocuklar ve gençler için koruyucu çalışmalar yürütülüyor
2024-2028 Tütün Kontrolü Strateji Belgesi ve Eylem Planı’nda çocukların ve gençlerin tütün ürünlerinden korunması ile bu ürünlere erişimlerinin engellenmesine yönelik hedefler yer alıyor.
Bu doğrultuda öğrenci, öğretmen ve velilere yönelik koruyucu ve önleyici eğitimler; Milli Eğitim Bakanlığı, Türkiye Yeşilay Cemiyeti, Sağlık Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu, üniversiteler ile Gençlik ve Spor Bakanlığının iş birliğiyle sürdürülüyor.
