İthalatçı firma sayısı ihracatçıyı ikiye katladı

İthalatçı firma sayısı beş yılda yüzde 214,5 artarak 323,8 bine çıktı. İhracatçı sayısı ise yüzde 64,3 yükseldi; fark 157 bin 310’a ulaştı.

Sıkı para politikası, finansmana erişimdeki zorluklar ve döviz kurundaki baskılanma, Türkiye’de üretim maliyetlerini artırırken ithalatın da hız kazanmasına neden oldu. TÜİK’in Girişim Özelliklerine Göre Dış Ticaret İstatistikleri, dış ticaret yapan firmaların sayısındaki değişimi ortaya koydu. 2025’te ihracat yıllık bazda yüzde 4,4 artışla 273 milyar 361 milyon dolara, ithalat ise yüzde 6,2 yükselişle 365 milyar 370 milyon dolara ulaştı. 2021-2025 döneminde ihracattaki artış yüzde 15,8’de kalırken ithalat yüzde 33,3 büyüdü.

İthalatçı firma sayısı hızla arttı

Beş yıllık dönemde ihracatçı firma sayısı 101,3 binden 166,5 bine çıkarak yüzde 64,3 arttı. İthalatçı firma sayısı ise 102,9 binden 323,8 bine yükseldi ve yüzde 214,5’lik artış kaydetti. Böylece ithalatçıların sayısı 3,1 katına çıkarken dış ticaretteki firma dengesi de ihracat aleyhine değişti.

2021’e kadar ihracatçı firma sayısı ithalatçıların üzerindeydi. Ancak bu yıl itibarıyla tablo tersine döndü. İki grup arasındaki fark 2021’de 1.612 iken 2022’de 59 bin 147’ye, 2023’te 113 bin 559’a, 2024’te 138 bin 940’a yükseldi. 2025’te fark 157 bin 310 ile rekor seviyeye çıktı. Bu sonuç, ithalatçı firma sayısının ihracatçıların neredeyse iki katına ulaştığını gösterdi.

Mikro işletmelerin ithalattaki ağırlığı arttı

Çalışan sayısına göre dağılım, ithalat yapan firmalar arasında mikro işletmelerin payının belirgin biçimde yükseldiğine işaret etti. 2021’de ithalatçı firmaların yüzde 63’ünü 1-9 çalışanı bulunan işletmeler oluştururken, bu oran 2024 ve 2025’te yüzde 87,1’e çıktı.

250 ve üzerinde çalışanı bulunan büyük işletmelerin ithalatçı firmalar içindeki payı ise aynı dönemde geriledi. Bu grubun payı 2021’de yüzde 3,1 iken 2024 ve 2025’te yüzde 1,1 olarak ölçüldü. İthalatın değeri açısından bakıldığında mikro işletmelerin payı 2021’de yüzde 10,6 oldu. Söz konusu oran 2023’te yüzde 12,9’a yükseldikten sonra 2024’te yüzde 11,1’e, 2025’te ise yüzde 10,7’ye geriledi.

Büyük ölçekli firmaların toplam ithalat değerindeki payı 2021’de yüzde 61,4 seviyesindeydi. Bu oran 2024’te yüzde 58,7, 2025’te ise yüzde 59,4 olarak gerçekleşti.

İthalatta ticaret sektörünün payı yükseldi

Sanayi sektörü, Türkiye’nin dış ticaretindeki ağırlığını korumaya devam etse de payında sınırlı bir gerileme görüldü. Ana faaliyet alanına göre ihracatın yüzde 58’i 2021’de sanayi firmaları tarafından gerçekleştirildi. Bu oran 2023’te yüzde 56’ya inerken 2025’te yüzde 57,6 oldu. Ana faaliyeti ticaret olan firmaların ihracattaki payı ise aynı dönemde yüzde 38’den yüzde 37,7’ye geriledi.

İthalatta sanayi sektörünün payı daha belirgin bir düşüş gösterdi. Sanayi firmaları 2021’de toplam ithalatın yüzde 51,8’ini gerçekleştirirken, bu oran 2023’te yüzde 46,8’e ve 2025’te yüzde 45,4’e indi. Ana faaliyeti ticaret olan girişimlerin ithalattaki payı ise 2021’deki yüzde 33,5 seviyesinden 2025’te yüzde 37,8’e yükseldi.

İthalatın tek ülkeye bağımlılığı arttı

Firmaların dış ticaret yaptığı ülke sayısındaki yoğunlaşma da dikkat çekti. 2021’de girişimlerin yüzde 43,5’i ihracatını tek bir ülkeye yaparken, bu oran 2025’te yüzde 39’a geriledi. İthalatta ise ters yönde bir gelişme yaşandı. Tek ülkeden ithalat yapan girişimlerin oranı 2021’de yüzde 57,7 iken 2025’te yüzde 84,6’ya yükseldi.